Tọa lạc tại khu vực Vỹ Dạ đang phát triển nhanh chóng của thành phố Huế, X House nổi lên không phải như một công trình phô diễn hình thức, mà như một khoảng lặng cần thiết giữa bối cảnh đô thị ồn ào. Ý tưởng cốt lõi của công trình xoay quanh mối quan hệ đối thoại giữa không gian “Đặc” và “Rỗng”, nơi các khối chức năng riêng tư được cân bằng bởi những khoảng không gian mở dành cho sự chiêm nghiệm và kết nối. Thay vì lấp đầy khu đất, X House chủ động tạo ra những khoảng trống, biến chúng thành linh hồn của ngôi nhà.
Trong kiến trúc, việc phân tích bối cảnh không chỉ là bước khởi đầu mà còn là yếu tố định hình nên tinh thần của một công trình. Tại các đô thị đang trên đà phát triển mạnh mẽ như Huế, nơi quá khứ và hiện tại đan xen, bài toán này càng trở nên phức hợp. X House là một minh chứng điển hình cho cách kiến trúc có thể đáp ứng và chuyển hóa những thách thức từ môi trường xung quanh.
Công trình được xây dựng tại khu vực phía Nam Vỹ Dạ, một nơi đặc trưng bởi sự phát triển đô thị nhanh, mật độ dân cư cao và các hoạt động thương mại diễn ra liên tục. Bối cảnh này đặt ra những yêu cầu khắt khe về sự riêng tư và yên tĩnh. Thêm vào đó, đặc trưng khí hậu nhiệt đới nóng ẩm của miền Trung, cùng với hướng chính của công trình là hướng Tây phải chịu bức xạ mặt trời gay gắt, là một thách thức lớn về mặt vi khí hậu.
Để sắp xếp hai loại không gian này một cách hợp lý trên một khu đất hình chữ nhật, các kiến trúc sư đã sử dụng một trục định vị hình chữ X. Trục X này không chỉ là một nét vẽ trên bản vẽ, mà là một xương sống vô hình, điều hướng dòng chảy chuyển động và tầm nhìn, dệt nên một tấm thảm không gian liên tục, nơi các khoảng “Rỗng” ở các tầng cao thấp đối thoại trực tiếp với nhau. Nó cấu trúc công trình từ hai khối tam giác đối xứng, tạo nên tên gọi và bản sắc không gian độc đáo cho ngôi nhà.
Một ý tưởng thiết kế xuất sắc cần được hiện thực hóa thông qua những giải pháp kiến trúc và vật liệu thông minh. Tại X House, triết lý “Đặc – Rỗng” được cụ thể hóa bằng khái niệm “nhà trong nhà” và việc sử dụng vật liệu bê tông thô mộc, tạo nên một tổng thể kiến trúc vừa mạnh mẽ vừa tinh tế.
Khái niệm “nhà trong nhà” được thể hiện qua việc toàn bộ không gian sống được bao bọc bởi một khối hộp bê tông liền khối. Lớp vỏ này không chỉ định hình nên hình khối bên ngoài mà còn đóng vai trò như một lớp vỏ bảo vệ vững chắc, che chắn cho không gian bên trong khỏi sự khắc nghiệt của khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và giảm thiểu tác động của bức xạ mặt trời gay gắt từ hướng Tây.
Chính lớp vỏ bảo vệ kiên cố này đã tạo điều kiện để không gian bên trong trở thành một chất liệu sống. Các kiến trúc sư đã chủ ý giữ lại bề mặt bê tông thô mộc nguyên bản, bởi chính sự thô mộc đó cho phép không gian được định hình bởi những yếu tố phi vật thể mạnh mẽ nhất: ánh sáng tự nhiên, bóng đổ dịch chuyển, và cảm nhận về dòng chảy thời gian.
Bề mặt bê tông trở thành một tấm phông nền lý tưởng, nơi ánh sáng, bóng đổ và sự chuyển dịch của thời gian được cảm nhận rõ nét. Chính sự thô mộc đó trở thành tấm phông nền lý tưởng, nơi không gian được định hình bởi sự tương tác tinh tế giữa vật liệu và ánh sáng, mang lại chiều sâu thị giác và cảm xúc lắng đọng. Các ô mở và khoảng rỗng được tính toán cẩn trọng để kiểm soát ánh sáng, tối ưu hóa thông gió và đảm bảo sự riêng tư cần thiết, khẳng định vẻ đẹp đến từ sự tương tác chân thật thay vì trang trí cầu kỳ.
